عسل و خواص انواع عسل

عسل چیست؟

عسل ماده ای شیرین و غلیظ است که توسط زنبوران عسل از شهد گل ها جمع آوری شده و تغییر شکل می یابد. سپس در داخل سلول های مومی کندو ذخیره می شود و دارای خواص بسیار زیادی می باشد. تعریف جامع تر عسل عبارتست از:

به ترشح مواد قندی درختان و شهد گل نباتات که توسط زنبوران عسل جمع آوری شده، تغییر یافته و درون سلول های قاب ذخیره می شوند، عسل می گویند. عسل ماده ای است که از نظر گردش نوری چپ گرا بوده و حداکثر ۲۵ % مواد معدنی و ۸% ساکارز دارد.

تولید عسل

میزان قند در شیره نباتی ۵ تا ۲۰، شهد ۱۰ تا ۵۸ و عسل بیشتر از ۸۰ درصد است. زنبوران هنگام پرواز، بارهای شهد را تغلیظ نکرده و فقط مقداری آب به وسیله ترشح غدد ( بزاق) به آنها می افزایند. و بعد از ذخیره در کندو در اطراف و بالای محل پرورش نوزادان در درجه حرارت حدود ۳۵ درجه سانتی گراد توسط زنبورهای پرستاری که  همواره در کندو به سر می برند، تغلیظ کرده و عسل تولید می کنند.

به طور خلاصه مراحل تبدیل شهد یا عسلک به عسل عبارتند از: تبخیر فعال و غیر فعال آب، افزودن بزاق زنبور عسل شامل اینورتاز، دیاستار، گلوکز اکسیداز، پرولین و استیل کولین a.o که دارای شرح مفصلی است.

زنبور به شهد، آنزیمی به نام اینورتاز، ساکارز می افزاید که باعث تغییرات شیمیایی مهمی شده و در نتیجه قند بیشتری نسبت به شهد ( بدون آنزیم ) تولید می کند. 

واکنش های شیمیایی نشان می دهند که آنزیم اینورتاز، ساکارز می تواند ساکارز را به گلوکز و فروکتوز تبدیل کرده و در نتیجه همزمان مقادیر کمی قند ( دی و تری ساکاریدها) را تولید کند. قندهای سریع الجذب، آنزیم های مهم، ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه، مواد آنتی اکسیدان و ضد باکتریایی از ترکیبات مهم عسل ها می باشند.

زنبوران عسل دارای نیروی ذاتی هستند که گل های مفید را از غیر مفید تشخیص می دهند. آنها با علاقه فراوان سراغ تمام گیاهان طبی و گل های شفابخش می روند و عصاره آنها را گرفته و به بهترین شکل در اختیار ما قرار می دهند. این عسل کاملا طبیعی و سرشار از مواد غذایی و حیات بخش بوده و می تواند تمام نیازهای غذایی را برطرف کند. زیرا که تمام عناصر، املاح و ویتامین هایی را که گل فراهم می کند، زنبور می پروراند و آن را قابل جذب خون می سازد. از طرفی کیفیت عسل طبیعی چندین برابر بیشتر از عسل مصنوعی تغذیه شده با آب و شکر می باشد.

خواص عسل

ارزش دارویی و غذایی عسل، بستگی به نوع گل هایی دارد که زنبور عسل مورد بهره برداری قرار می دهد. بی تردید اختلاف عسل ها محصول حیاتی گل، شهد و فرایندهای انجام گرفته توسط زنبور عسل می باشند.

عسل هایی که از شهد یک نوع گل تهیه می شوند، دارای خواص درمانی ویژه ای هستند که مربوط به خصوصیات گیاه منبع همان عسل می باشند. امروزه در بسیاری از کشورها عسل های هر گیاه به طور جداگانه در بسته بندی های مشخص، همراه با خصوصیات ویژه آنها به بازار عرضه می گردند.

گیاه شبدر، برگ های سیب، تمرهندی، کاکتوس، گل پنبه، گل پرتقال، بهار نارنج، خارکوهی، گیاه آویشن، گون، گل های زیبای میخک، ختمی، گل گیلاس، زردآلو، شبرنگ، گل های سرخ، نسترن و صدها گل و گیاه دارویی دیگر. هر یک در کیفیت عسل نقش داشته و اثر داروئی ویژه همان گیاه را می بخشد. در واقع خواص عسل بستگی به گل و گیاهی دارد که زنبور عسل آن را مکیده است.

زنبور عسل وقتی بر روی گیاه آویشن می نشیند، شهد آن را می مکد و عسلش را می تراود.  عسل آویشن موجب تقویت معده و از بین رفتن نفخ معده و روده می شود. زیرا گیاه آویشن نیز همین خواص دارویی را دارد.

عسل برگرفته از شکوفه های مرکبات مانند بهار نارنج، لیمو ترش و لیمو شیرین برای سیستم عصبی، قلب و کبد مفید است.

یکی از خواص مهم عسل، خاصیت ضد سرطانی آن است. عسل طبیعی رادیکال های آزاد مولکولی در میان سلول های بدن را محاصره کرده و از محیط سلولی خارج می کند. این رادیکال های آزاد موجب تخریب سلولی شده و عامل بازدارنده فعالیت سالم سلولی هستند. عسل همان کاری را می کند که هویج و سبوس و بسیاری از میوه جات و سبزیجات مانند کاهو، کدو، کلم، اسفناج، سویا و مواد فیبردار و سلولزی انجام می دهند.

عسل طبیعی آنتی اکسیدان نیرومندی است و مانند خرما، انگور، مرکبات مخصوصا لیموترش و لیمو شیرین، عوامل اکسیدکننده عناصر حیاتی سلول ها را خنثی کرده، آنها را از محیط سلول خارج می کند.

خواص درمانی عسل

عسل دارای خواص بیشماری می باشد. توضیح خواص کامل آن در این بخش امکان پذیر نیست. چرا که برای ارائه خواص کامل عسل نیاز به ارائه کتاب می باشد. بنابراین در زیر به توضیح مختصری از خواص آن می پردازیم:

 – مصرف عسل باکتری هایی را که آکنه ایجاد می کنند، از بین می برد. با استفاده از عسل به صورت موضعی می توان زخم های دیابتی را درمان کرد.

 – سلول های مرده پوست را از بین می برد و باعث نرمی آن می شود.

 – خط های ایجاد شده روی صورت را کاهش می دهد و خشکی آرنج و پاشنه پا را برطرف می کند.

 – نرم کننده حاوی عسل، از ایجاد موخوره جلوگیری می کند و باعث براقی مو می شود.

 – روند سوخت و ساز را تسریع می بخشد و باعث کاهش وزن می شود.

 – مصرف آن با سیر خام، ویروس و عفونت های باکتریایی را از بین می برد.

 – تقویت کننده بینایی و تسکین دهنده گلودرد است و به نوعی شربت سینه محسوب می شود.

 – انرژی زاست، خستگی مفرط را برطرف می کند.

 – میزان هوشیاری ذهن را افزایش می دهد.

 – یکی از مهم ترین خواص عسل : تقویت کننده سیستم ایمنی بدن است.

 – مواد مغذی، ویتامین ها و آنتی اکسیدان های لازم را به بدن می رساند.

 – با بهبود جریان خون رسانی، مانع از بیماری قلبی و آسیب به رگ ها و به خصوص مویرگ ها می شود.

 – عملکرد روده را تنظیم می کند.

 – قولنج و سندروم بی قراری روده ها را درمان می کند.

 – خاصیت ضد باکتریایی و ضد عفونی کنندگی دارد.

 – سوختگی را تسکین می دهد و زخم ها را ضدعفونی می کند.

 – التهاب و درد را کاهش می دهد و روند درمان را تسریع می بخشد.

 – میزان اضطراب را کاهش می دهد و مانند مسکن عمل می کند.

 – آرامش و خواب آرام ایجاد کرده و میزان PH بدن را قلیایی می کند.

 – مانع از شکل گیری تومورهای سرطانی می شود.

 – از سوء هاضمه و رفلکس اسیدی معده می کاهد؛ زخم های دستگاه گوارش را درمان می کند.

 – آنزیم های طبیعی موجود در آن، روند هضم غذا را بهبود می بخشند.

 – مصرف ناشتا یک لیوان آب ولرم با عسل و آبلیمو، بدن را پاک سازی می کند.

 – خاصیت ضد قارچی دارد. با جویدن موم آن، علایم تب یونجه بهبود می یابد.

 – تشنگی و علایم گرمازدگی را برطرف و سکسکه را متوقف می کند.

 – خاصیت ملین دارد. مخلوط آن با فلفل سیاه و زنجبیل آسم را تسکین می دهد.

 – آب سیر همراه با عسل، فشارخون را کنترل می کند. مخلوط عسل، دارچین در آب جوش، در بهبود آرتریت، عفونت مثانه و نفخ معده موثر است.

 – از دیگر خواص عسل اینست که کلسترول مضر را کاهش می دهد و ویروس ها را از بین می برد.

 – روند پیری را کند، قدرت شنوایی را تقویت و بوی بد دهان را رفع می کند.

 – استفاده موضعی از مخلوط عسل، دارچین و روغن زیتون داغ، مانع از ریزش مو می شود و دندان درد را نیز متوقف می کند.

 – توجه داشته باشید عسل حاوی هاگ های قارچ است و سیستم ایمنی بدن نوزادان توان مقابله با آن را ندارد. لذا نوزادان زیر یک سال نباید تحت هیچ شرایطی عسل مصرف کنند.

برخی از انواع عسل و خواص آنها